Shloka
विक्षेपशक्तिविजयो विषमो विधातुं
निःशेषमावरणशक्तिनिवृत्त्यभावे ।
दृग्दृश्ययोः स्फुटपयोजलवद्विभागे
नश्येत्तदावरणमात्मनि च स्वभावात् ।
निःसंशयेन भवति प्रतिबन्धशून्यो
निक्षेपणं न हि तदा यदि चेन्मृषार्थे ॥ ३४५ ॥
vikṣepaśaktivijayo viṣamo vidhātuṃ
niḥśeṣamāvaraṇaśaktinivṛttyabhāve ;
dṛgdṛśyayoḥ sphuṭapayojalavadvibhāge
naśyettadāvaraṇamātmani ca svabhāvāt ;
niḥsaṃśayena bhavati pratibandhaśūnyo
nikṣepaṇaṃ na hi tadā yadi cenmṛṣārthe . 345 .
Anvaya
- विक्षेप–शक्ति–विजयःvikṣepa–śakti–vijayaḥ
- Victory over the power of projection
- विषमःviṣamaḥ
- is difficult
- विधातुंvidhātuṃ
- to achieve
- आवरण–शक्ति–निवृत्ति–अभावेāvaraṇa–śakti–nivṛtti–abhāve
- if the enveloping power is not eradicated
- निःशेषम्niḥśeṣam
- completely
- तद् आवरणम्tad āvaraṇam
- That enveloping power
- स्वभावात्svabhāvāt
- by itself
- आत्मनि चātmani ca
- in one’s self
- नश्येत्naśyet
- gets destroyed
- स्फुट–पयो–जल–वद्–विभागेsphuṭa–payo–jala–vad–vibhāge
- when clear division, like water and milk, is made between
- दृग्–दृश्ययोःdṛg–dṛśyayoḥ
- the knower and the known
- तदाtadā
- Then
- निःसंशयेन भवतिniḥsaṃśayena bhavati
- happens without doubt
- प्रतिबन्ध–शून्यःpratibandha–śūnyaḥ
- without obstacle
- विक्षेपणंvikṣepaṇaṃ
- distraction
- न हि यदि चेत्na hi yadi cet
- if it does not exist
- मृषा–अर्थेmṛṣā–arthe
- in the unreal objects
Translation
Victory over the power of projection is difficult to achieve if the enveloping power is not eradicated completely. When a clear distinction is made – as in water in milk – between the knower and the known, the enveloping power disappears by itself. Then, when the pursuit of unreal objects ceases, the victory over power of projection happens without doubt and without obstacle.